Το κεφίρ αποτελεί καλή πηγή ασβεστίου, το οποίο είναι απαραίτητο για την καλή υγεία των οστών.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ προϊόντα σε μορφή ροφήματος με κεφίρ. Το κεφίρ αποτελεί ένα ρόφημα, το οποίο όμως έχει σημαντικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία, με την περιεκτικότητα του σε προβιοτικά να αποτελεί το μεγάλο «υπέρ» της κατανάλωσής του.
Παρακάτω, θα μάθουμε περισσότερα για το κεφίρ, για τις ιδιότητές του στον άνθρωπο αλλά και πιθανές παρενέργειες που έχει η κατανάλωσή του.
Τι είναι το κεφίρ
Το κεφίρ, σύμφωνα με τους Nor Farahin Azizi et.al2021, είναι ένα ρόφημα (εντοπίζεται και σε άλλες μορφές) που έχει υποστεί ζύμωση με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Είναι όξινο και αφρώδες από τη ζύμωση ενανθράκωσης κόκκων kefir με γάλα ή νερό.
Η προέλευσή του ανάγεται στα Βαλκάνια, στην Ανατολική Ευρώπη και στον Καύκασο και, με την πάροδο του χρόνου, η κατανάλωσή του έχει επεκταθεί σε άλλα μέρη του κόσμου λόγω των ευεργετικών για την υγεία ιδιοτήτων του. Αυτό το ξινό, παχύρρευστο ρόφημα, έχει αποκτήσει σημαντική δημοφιλία – εκτός της Ελλάδας – σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Γαλλία και η Βραζιλία.
Χαρακτηριστικά του κεφίρ και η περιεκτικότητα σε στελέχη προβιοτικών
Το kefir ξεχωρίζει από άλλα προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση λόγω της συγκεκριμένης ιδιότητας της πρώτης ύλης του: των κόκκων kefir. Οι κόκκοι κεφίρ έχουν μήκος από 1 έως 4 cm και μοιάζουν με μικρά μπουκετάκια κουνουπιδιού, με ακανόνιστο σχήμα και χρώματος λευκού έως ανοιχτού κίτρινου.
Η ζελατινώδης και γλοιώδης δομή των κόκκων αποτελείται από μια φυσική μήτρα εξωπολυσακχαριτών κεφιράνης και πρωτεϊνών στις οποίες συνυπάρχουν σε συμβιωτική σύνδεση γαλακτοβακτήρια, ζύμες και οξικά βακτήρια.
Όπως αναφέρθηκε και στην εισαγωγή, βασικό χαρακτηριστικό του kefir αποτελεί η υψηλή περιεκτικότητα σε προβιοτικά στελέχη. Τα πιο συχνά απαντώμενα βακτηριακά είδη στους κόκκους kefir είναι τα κάτωθι:
- Lactobacillus kefiranofaciens
- Lacticaseibacillus paracasei
- Lactiplantibacillus plantarum
- Lactobacillus acidophilus
Η μικροχλωρίδα των κόκκων κεφίρ μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη γεωγραφική προέλευση των κόκκων, η οποία συνδέεται στενά με τις κλιματικές συνθήκες. Παράλληλα, η διαδικασία ζύμωσης και η μέθοδος συντήρησης της καλλιέργειας παίζουν σημαντικό ρόλο στην μικροβιακή ποικιλομορφία του τελικού προϊόντος.
Ποια τα οφέλη του κεφίρ
Η έρευνα για τα οφέλη του κεφίρ στην ανθρώπινη υγεία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, αλλά ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι μπορεί να βοηθήσει με ορισμένες καταστάσεις υγείας.
Εκκολπώματα
Η εκκολπωματίτιδα, που αποτελεί φλεγμονή των εκκολπωμάτων, αποτελεί μια κοινή γαστρεντερική πάθηση, η οποία συνήθως προκαλείται λόγω της μειωμένης πρόσληψης φυτικών ινών.
Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι για την αντιμετώπιση των εκκολπωμάτων μπορεί να βοηθήσει μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και προβιοτικά, τα οποία στηρίζουν την καλή υγεία του εντέρου.
Σύμφωνα με περιορισμένο αριθμό μελετών, ορισμένα προβιοτικά στελέχη είναι ευεργετικά για την καλή υγεία του εντέρου. Ως εκ τούτου, μια διατροφή πλούσια σε προβιοτικά, όπως το kefir, μπορεί δυνητικά να συμβάλλει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Υγεία των οστών
Το κεφίρ αποτελεί καλή πηγή ασβεστίου, το οποίο είναι απαραίτητο για την καλή υγεία των οστών. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα με οστεοπόρωση που κατανάλωναν καθημερινά γάλα kefir παρουσίασαν βελτίωση στην οστική τους πυκνότητα. Το κεφίρ είναι επίσης πλούσιο σε άλλα θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην υγιή ανάπτυξη των οστών, όπως βιταμίνη D, φώσφορο, μαγνήσιο και βιταμίνη Κ.
Επίπεδα σακχάρου στο αίμα
Σε άτομα που πάσχουν από διαβήτη τύπου 2, η προσθήκη κεφίρ στη διατροφή μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Ειδικότερα, η κατανάλωση κεφίρ μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να συμβάλλει στον έλεγχο άλλων δεικτών που σχετίζονται με τον διαβήτη, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αρτηριακή πίεση.
Μια ανασκόπηση του 2020 διαπίστωσε ότι το kefir μπορεί να προσφέρει μια σειρά από οφέλη για άτομα με διαβήτη και παχυσαρκία. Μπορεί να ρυθμίζει τους δείκτες που σχετίζονται με τον διαβήτη.
Παράλληλα, σε ανασκόπηση του 2021, διαπιστώθηκε ότι η κατανάλωση κεφίρ μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα νηστείας και ινσουλίνης, σημαντικοί δείκτες για τη διαχείριση του διαβήτη.
Υγεία του πεπτικού συστήματος
Η υψηλή περιεκτικότητα σε στελέχη ωφέλιμων βακτηρίων στο kefir προσφέρει, σύμφωνα με μελέτες, υποστήριξη του γαστρεντερικού συστήματος ενάντια σε διάφορες παθήσεις, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ορισμένα είδη διάρροιας και έλκη που προκαλούνται από τη λοίμωξη H. pylori.
Σύμφωνα με μια μελέτη του 2023, διαπιστώθηκε ότι το κεφίρ είχε ευεργετικές επιδράσεις στο μικροβίωμα του εντέρου και στη γενική υγεία των ποντικών, πιθανώς λόγω των αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του και της ικανότητάς του να αυξάνει τα επίπεδα ευεργετικών μικροβίων και λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να κατανοήσουμε αν αυτό το εύρημα ισχύει και για τους ανθρώπους.
Έχει παρενέργειες το κεφίρ;
Όπως και για τα πιθανά οφέλη, έτσι και για τις πιθανές παρενέργειες του κεφίρ, δεν υπάρχει πληθώρα μελετών που να στοιχειοθετεί πλήρως τους κινδύνους από την κατανάλωσή του. Σε γενικές γραμμές η κατανάλωση kefir είναι ασφαλής, αρκεί να παρασκευάζεται και αποθηκεύεται με αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας.
Ορισμένες επισημάνσεις για το κεφίρ που θα πρέπει να θυμάστε περιλαμβάνουν:
- Γαστρεντερικό σύστημα. Κοινές παρενέργειες του κεφίρ μπορεί να περιλαμβάνουν συμπτώματα του γαστρεντερικού συστήματος, όπως κράμπες, ναυτία, μαλακά κόπρανα, αέρια, αλλαγές στη γεύση.
- Δυσανεξία στη λακτόζη. Αναφορικά με τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, μπορούν να καταναλώνουν kefir χωρίς συμπτώματα, ωστόσο, θα πρέπει να προσέχουν να μην λαμβάνουν υπερβολικές ποσότητες. Τα άτομα με αλλεργία στο γάλα πρέπει να αποφεύγουν το κεφίρ, εκτός αν περιέχει γάλα χωρίς λακτόζη.
- Διαβήτης. Τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη, παρά τα οφέλη του προϊόντος, θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά την ετικέτα και να προτιμούν τις απλές ποικιλίες χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
- Αλκοόλ. Το κεφίρ περιέχει πολύ μικρές ποσότητες αλκοόλ. Δεν αποτελεί πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά αν είστε ευαίσθητοι στις επιδράσεις του αλκοόλ ή αποφεύγετε το αλκοόλ για οποιονδήποτε λόγο, ίσως χρειαστεί να αποκλείσετε το kefirαπό τη διατροφή σας.
- Ανοσοποιητικό σύστημα. Να είστε προσεκτικοί εάν έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Εάν έχετε ολοκληρώσει πρόσφατα τη θεραπεία για τον καρκίνο ή έχετε κάποια άλλη κατάσταση υγείας όπως ο HIV, μιλήστε με το γιατρό σας πριν προσθέσετε κεφίρ στη διατροφή σας. Τις περισσότερες φορές, είναι ασφαλές, αλλά πολύ σπάνια, τα προβιοτικά έχουν συνδεθεί με σοβαρές λοιμώξεις.
Αλληλεπιδράσεις του κεφίρ με φάρμακα
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να προσέχουν με την κατανάλωση κεφίρ, καθώς μπορεί να περιέχει ορισμένα προβιοτικά τα οποία έχουν συνδεθεί με σοβαρές λοιμώξεις.
Παράλληλα, αυτή η περιεκτικότητα του κεφίρ σε βακτήρια και ζυμομύκητες, σε πολλές περιπτώσεις ελέγχεται από το ανοσοποιητικό σύστημα για την πρόληψη λοιμώξεων. Συνεπώς, άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά μπορεί να αρρωστήσουν λόγω της κατανάλωσης kefir.
Σύμφωνα με τη Hallie Levine, μερικά φάρμακα που μειώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνουν:
- Azathioprine
- Basiliximab
- Corticosteroids
- Cyclosporine
- Daclizumab
- Muromonab-CD3
- Mycophenolate
- Prednisone
- Sirolimus
- Tacrolimus
Σε κάθε περίπτωση, αν λαμβάνετε κάποια αγωγή και επιθυμείτε να εντάξετε στη διατροφή σας kefir, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.
Έχει λακτόζη το κεφίρ;
Το κεφίρ δεν είναι «lactose-free» καθώς έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε λακτόζη. Ωστόσο, σύμφωνα με το WebMD, μπορεί να καταναλωθεί πιθανώς ακόμα και από άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, με κάποιες έρευνες να τεκμηριώνουν την πληροφορία. Ωστόσο, αν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη θα πρέπει να επικοινωνήσετε πρώτα με έναν γιατρό.
